İşçilik alacakları hesaplama

Net toplam = ödenmeyen ücret + fazla mesai + izin ücreti + UBGT + kıdem + ihbar. Her satır kendi sayfasındaki kesintiyi, yıl içi matrah sıfırken uygular.

Her kalem nasıl bulunur

Ödenmeyen ücret, brütten nete motoruyla kesilir: işçi SGK yüzde 14, işsizlik yüzde 1, gelir vergisi ve damga vergisi. Asgari ücret istisnası yalnız bu satırda bir kez düşülür. Fazla mesai, saat ücretini aylık brüt ÷ 225 ile bulur ve 4857 m. 41'deki yüzde 50 zammı uygular. UBGT, çalışılan tam günü aylık brüt ÷ 30 ile çarpar. İzin ücreti de gün × (aylık brüt ÷ 30) eder ve ücret gibi SGK keser.

Kıdem, giydirilmiş brütü dönemin tavanıyla sınırlar, yıl ve küsuratla çarpar, yalnız binde 7,59 damga vergisi düşer. İhbar, 4857 m. 17'deki haftayı (brüt ÷ 30) × 7 ile çarpar. Dört tam yıl 8 haftadır. İhbardan gelir vergisi ve damga kesilir, SGK kesilmez, asgari ücret istisnası ikinci kez uygulanmaz. Satırlar aynı ayda birleşirse gelir vergisi dilimi değişir. Toplam bir bordro değildir.

Fesihte hangi işçilik alacakları doğar?

4857 sayılı Kanun m. 32, sözleşmenin sonunda ücreti ve kanundan doğan para ile ölçülen menfaatleri tam ödenmesini ister. Ödenmeyen aylık ücret bu satırdır. m. 41, haftalık 45 saati aşan her saat için saat ücretinin yüzde 50 yükseltilmesini ister. Yıllık üst sınır 270 saattir. Araç sınırı aşan saati de çarpar. m. 47, ulusal bayram ve genel tatilde çalışılırsa o gün için bir günlük ücret daha ödenmesini ister. Çalışılmayan tatil günü aylık ücretin içindedir ve burada ikinci kez eklenmez.

Kullanılmayan yıllık izin, 4857 sayılı Kanun m. 59 uyarınca sözleşmenin bittiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. Günlük ücret aylık brütün 30'a bölümüdür. Kıdem 1475 sayılı Kanun (Resmî Gazete 1/9/1971, 13943) m. 14 ile, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş ücret ve artan süre için aynı orandır. Bir yıldan kısa çalışmada kıdem satırı sıfırdır. İhbar 4857 sayılı Kanun m. 17 ile, bildirim süresi verilmeden fesihte o sürenin ücretidir. Süre 6 aya kadar 2, 18 aya kadar 4, 3 yıla kadar 6, daha uzun çalışmada 8 haftadır.

Hangisi gelir vergisine, hangisi yalnız damgaya tabidir?

GİB 2026 ücret geliri ve 193 sayılı Kanun (Resmî Gazete 6/1/1961, 10700) m. 25, 1475 sayılı Kanuna göre ödenen kıdemde tavan kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna sayar. Aşan kısım ücret gibi vergilendirilir. Bu araç tavanı aşan sözleşmesel fazlalığı yazmaz, bu yüzden kıdemde gelir vergisi sıfırdır. GİB damga vergisi tablosu ücret ve tazminat makbuzlarında damga vergisini binde 7,59 yazar. Kıdemden de damga kesilir. İhbar bu istisnanın dışındadır: gelir vergisi ve damga kesilir.

Ödenmeyen ücret ve kullanılmayan izin ücreti ücret sayılır. İşçi SGK ve işsizlik primi, ödemenin o ayın tek prim matrahı olduğu varsayımıyla ve SGK prime esas kazanç aylık tavanına (297.270,00 TL) kadar kesilir. Fazla mesai ve UBGT de ücrettir. Ayın diğer brütünde tavanda ne kadar yer kaldığı bilinmeden prim doğru çıkmaz. Bu iki satır yalnız gelir vergisi ve damga düşer. İşveren primi hiçbir satırda yoktur. Asgari ücret oranları ÇSGB 2026 asgari ücret sayfasındadır. Kıdem tavanı ÇSGB Temmuz 2026 tavanı ile 73.729,87 TL tutarındadır.

Zamanaşımı kaç yıldır?

4857 sayılı Kanun m. 32 son fıkra, ücret alacaklarında zamanaşımını beş yıl sayar. Ödenmeyen ücret, fazla mesai ve çalışılan ulusal bayram ve genel tatil ücreti bu fıkradaki ücret alacağıdır. Ek Madde 3, 7036 sayılı Kanun m. 15 ile eklenmiştir ve yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, bildirim şartına uyulmadan fesihten doğan tazminat, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine aykırı fesihten doğan tazminat için de beş yıl yazar. İzin ücretinde süre, m. 59 ile sözleşmenin bittiği tarihten işler.

Geçici Madde 8, Ek Madde 3'ü bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra biten sözleşmelere uygular. 7036 sayılı Kanun m. 38, 3, 11 ve 12 nci maddeler dışında kalan hükümleri 25 Ekim 2017 yayımında yürürlüğe koyar. Geçici Madde 8 bu üç maddeden biri değildir. 25 Ekim 2017'den sonra biten sözleşmelerde süre beş yıldır. Daha önce işlemeye başlamış süre eski hükme tabi kalır. Kalan kısım beş yıldan uzunsa, beş yılın geçmesiyle süre dolar. Eski sürenin kaç yıl olduğu Ek Madde 3'te yazılı değildir. Faiz oranı da bu sayfada yoktur. Onu kıdem zamanaşımı ve faiz sayfasına siz yazarsınız.

Davadan önce arabuluculuk şart mı?

7036 sayılı Kanun m. 3, kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebinde arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı sayar. 28 Mart 2023 tarihli 7445 sayılı Kanun, aynı fıkraya itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarını da eklemiştir. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu şartın dışındadır. m. 38, m. 3'ü 1 Ocak 2018'de yürürlüğe koyar.

Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro yoksa görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü bakar. Dava dilekçesine, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya onaylı örneği eklenir. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, işlem yapılmadan usulden reddedilir. Bu sayfa bir dilekçe üretmez.

Örnek hesap

45.000 TL, 4 yıl, bir maaş, 14 izin, 10 saat, 1 UBGT günü

Brüt toplam	334.500,00 TL
Net toplam	304.360,67 TL
Kıdem, net	178.633,80 TL
İhbar, net	70.762,44 TL

Hangi kalemden ne kesilir

Kalem	Gelir vergisi	Damga vergisi	İşçi SGK
Ödenmeyen ücret	Evet	Binde 7,59	Yüzde 14 + işsizlik yüzde 1
Fazla mesai	Evet	Binde 7,59	Ücret; bu satırda kesilmez
UBGT	Evet	Binde 7,59	Ücret; bu satırda kesilmez
Yıllık izin ücreti	Evet	Binde 7,59	Yüzde 14 + işsizlik yüzde 1
Kıdem, tavan kadar	Hayır	Binde 7,59	Hayır
İhbar	Evet	Binde 7,59	Hayır

Sık sorulan sorular

İşçilik alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Ücret alacaklarında 4857 m. 32 son fıkra beş yıl yazar. Ödenmeyen ücret, fazla mesai ve çalışılan UBGT günü bu kapsamdadır. Ek Madde 3, yıllık izin ücreti, kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranma tazminatı için de beş yıl yazar. 25 Ekim 2017'den sonra biten sözleşmelerde bu beş yıl uygulanır. Daha önce işlemeye başlamış sürelerde Geçici Madde 8'in geçiş kuralı vardır.

Dava açmadan önce arabuluculuk şart mı?

Evet. 7036 sayılı Kanun m. 3, 1 Ocak 2018'den beri bu alacak ve tazminat davalarında arabulucuya başvuruyu dava şartı sayar. İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı istisnadır. Anlaşma çıkmazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir. Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.

Kıdem ile izin ücreti aynı kesintiye mi tabi?

Hayır. Kıdemde tavan kadar kısımda gelir vergisi ve SGK yoktur, damga vardır. Örnekte kıdem neti 178.633,80 TL. İzin ücreti ücret sayılır: işçi SGK, işsizlik, gelir vergisi ve damga kesilir. Örnekte 14 günün neti 14.540,61 TL.